Συνέντευξη με το συγγραφέα παιδικών βιβλίων Νικόλα Ρώσση

Spread the love

Συνέντευξη στη Χαρά Μαρκατζίνου

Γνώρισα τον Νικόλα Ρώσση μέσω διαδικτύου και διαβάζοντας μικρές ιστορίες του στο διαδίκτυο όπως και το “Ατρόμητο Χαμόγελο” του, που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη. Διαβάζοντάς τον ανακάλυψα έναν συγγραφέα με ευαισθησία, αστείρευτη φαντασία αλλά και χιούμορ. Πάμε να τον γνωρίσουμε καλύτερα.

Συγγραφέας παιδικών βιβλίων και φανταστικών ιστοριών. Τι ήταν εκείνο που σε ώθησε στη συγγραφή, και πιο συγκεκριμένα στη συγγραφή αυτού του είδους;

Μεγάλωσα στο Διόνυσο τη δεκαετία του ‘80, όπου μετακομίσαμε όταν ακόμα δεν είχαμε όχι γείτονες, αλλά ούτε καν ρεύμα ή τηλέφωνο! Ως μοναχοπαίδι και μη έχοντας άλλες παρέες πέρα από τα βιβλία μου, ήμουν βιβλιοφάγος από μικρός (τότε δεν είχαμε καν Internet). Κάθε Σαββατοκύριακο έπαιρνα καμιά δεκαριά βιβλία από τη βιβλιοθήκη του σχολείου μας, τα οποία επέστρεφα, διαβασμένα, τη Δευτέρα. Τι πιο φυσιολογικό, λοιπόν, από το να αρχίσω να γράφω κι εγώ μεγαλώνοντας;

Η πρώτη μου επαγγελματική συγγραφική εμπειρία ήταν με το περιοδικό 9 που εξέδιδε η Ελευθεροτυπία. Κάθε μήνα είχε μία ιστορία επιστημονικής φαντασίας, συνήθως από ξένους συγγραφείς, αλλά κάποιες φορές και από Έλληνες. Διαβάζοντάς τες, σκέφτηκα ότι θα μπορούσα κι εγώ να γράψω κάποια παρόμοια. Έτσι, έλαβα μέρος σε ένα διαγωνισμό που έκανε τότε το περιοδικό και, προς μεγάλη μου έκπληξη, το διήγημά μου εκδόθηκε!

Πέντε χρόνια αργότερα, εξέδωσα στην Amazon τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς μου επιστημονικής φαντασίας, Pearseus.

Ποια η ευθύνη του συγγραφέα όταν γράφει ένα παιδικό βιβλίο;

Πολύ καλό ερώτημα, με πολλές προεκτάσεις. Πρώτ’απ’όλα, για ποιον δημιουργεί ένας καλλιτέχνης, για τον εαυτό του ή για το κοινό του;

Υπάρχουν δύο απόψεις γύρω από το θέμα. Η πρώτη λέει ότι ο συγγραφέας δεν έχει καμία ευθύνη πέραν του να μοιράζεται την αλήθεια του. Η δεύτερη, ότι έχει μία ευθύνη απέναντι στο κοινό του. Και εδώ, όμως, οι απόψεις διίστανται αν η ευθύνη αυτή περιορίζεται στην ψυχαγωγία ή αν πρέπει να διαμορφώσει την κοινωνία ή να αλλάξει το περιβάλλον του.

Προσωπικά, δεν με ενθουσιάζει αυτό που ονομάζουμε, στρατευμένη τέχνη. Συνήθως οδηγεί σε χοντροκοπιές όπως το Σοβιετικό  Millionnyĭ Lenin (Ο Εκατομμυριοστός Λένιν) του Lev Zilov, στο οποίο δύο αγόρια από την Ινδία πρωταγωνιστούν σε μία επανάσταση κατά του Μαχαραγιά, ή το παρακάτω αλφαβητάρι της εποχής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, που εκθειάζει τη γενναιότητα των Βρετανών (από το άρθρο μου, Children’s Books: Ideology and Morals):

Απ’την άλλη, βλέπω με μεγάλο ενδιαφέρον τις διαφορές ανάμεσα στις παραστάσεις με τις οποίες γαλουχήθηκε η γενιά μου και αυτές που προσλαμβάνει η σημερινή γενιά παιδιών. Αν εμείς μεγαλώσαμε αρχικά με τη σκληρότητα των ιστοριών των αδελφών Γκριμ και, αργότερα, με τον χοντροκομμένο καπιταλισμό του θείου Σκρουτζ ή το δαιμόνιο ντετέκτιβ Μικι Μάους, τα σημερινά παιδιά βλεπουν τη Μοάνα, που βρίθει υπέροχων, σύνθετων μηνυμάτων.

Ακόμα και ένα σύντομο βιβλίο, όπως το «Ατρόμητο Χαμόγελο», θίγει θέματα όπως της ταυτότητας (ο ιππότης δεν πιστεύει στη γενναιότητά του μέχρι ο βασιλιάς να του απονείμει ένα παράσημο), της ελευθερίας (οι χωρικοί προτιμούν να ζουν σκλαβωμένοι και αμέριμνοι παρά ελεύθεροι και με ευθύνες) και της φιλίας.

Για μένα, λοιπόν, το πιο σωστό  είναι να εκφράζει ο δημιουργός αυτό που έχει μέσα του, κρατώντας στο πίσω μέρος του μυαλού του τη γνώση ότι κάθε βιβλίο χρειάζεται έναν αναγνώστη για να εκπληρώσει τον προορισμό του.

Ειδικά τα παιδικά αφηγήματα έχουν την ιδιαιτερότητα ότι απευθύνονται σε τρεις διαφορετικές γενιές αναγνωστών. Για να μείνουν ικανοποιημένοι όλοι, από τα παιδιά που θα δεχτούν τα όποια μηνύματα θέλει να εκφράσει ο συγγραφέας μέχρι τους γονείς και τις γιαγιάδες που θα τους το διαβάσουν, το βιβλίο πρέπει να λειτουργεί σε πολλαπλά επίπεδα.

Τα παιδιά διαβάζουν βιβλία σήμερα ή προτιμούν τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και τις εξωτερικές δραστηριότητες; Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να τα μυήσουμε στο μαγικό κόσμο των βιβλίων;

Επίσης καλή ερώτηση—και μεγάλη κουβέντα! Πρόσφατα, μάλιστα, έγραψα ένα άρθρο πάνω στο θέμα αυτό (“How To Help Your Children Love Books”). Εκεί αναφέρω κάποια ενδιαφέροντα νούμερα:

  • Όλα τα παιδιά θέλουν να διαβάσουν όταν ξεκινούν το σχολείο. Ο ενθουσιασμός είναι στο 100%.
  • Μέχρι την 4η Δημοτικού, το ποσοστό των παιδιών που διαβάζουν καθημερινά με σκοπό την απόλαυσή τους έχει πέσει στο 54%.
  • Μέχρι τη Β΄Γυμνασίου, το ποσοστό είναι 30%.
  • Μέχρι την Γ’ Λυκείου, μόλις το 19% διαβάζει καθημερινά.

Το σημαντικό εδώ είναι η λέξη «απόλαυση». Αναγκάζουμε τα παιδιά να διαβάζουν τόσο πολύ που, στο μυαλό τους, το διάβασμα συνυφαίνεται με την αγγαρεία. Καθόλου παράξενο που το αποφεύγουν για χρόνια μετά!

Εντούτοις, η εντύπωση ότι οι νέοι δεν διαβάζουν (αντίθετα με τους μεγαλύτερους) είναι εσφαλμένη. Στο παρακάτω γράφημα φαίνεται ότι αυτοί που σταμάτησαν να διαβάζουν από το 2006 μέχρι το 2015 και στράφηκαν στην τηλεόραση είναι κυρίως οι 45 και άνω (κόκκινοι κύκλοι):

(Πηγή: 1843)

Το πιο σημαντικό που μπορούμε να κάνουμε για να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να διαβάζουν είναι να διαβάζουμε κι εμείς. Όπως έλεγε ο Jung, τα παιδιά θα μιμηθούν τη συμπεριφορά των γονιών τους. Από κει και πέρα, ό,τι πουν οι γονείς με τα λόγια τους, στην καλύτερη περίπτωση απλά θα τα μπερδέψει!

Πέραν αυτού, υπάρχουν και πολλά άλλα «κολπάκια» που μπορούμε να κάνουμε. Το αγαπημένο μου; Να αφήνουμε ένα βιβλίο στην τουαλέτα, όπου το κοινό μας δεν έχει και πολλές επιλογές πέραν της ανάγνωσης.

Μπορείτε να βρείτε πολλές άλλες ιδέες για το πώς μπορείτε να ενθαρρύνετε το παιδί σας—ανεξαρτήτως ηλικίας—να διαβάζει, στο άρθρο μου «Reading Tricks for Kids of Any Age».

Ποια είναι η πηγή της έμπνευσής σου;

Τα όνειρά μου! Έχω πάντα ένα σημειωματάριο δίπλα στο προσκέφαλό μου και γράφω ό,τι προκύπτει κατά τη διάρκεια της νύχτας. Έχω, μάλιστα, τελειοποιήσει την τεχνική του να γράφω στο σκοτάδι χωρίς να ξυπνάω τη γυναίκα μου,· ικανότητα για την οποία είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος.

Η δεύτερη ικανότητα που πρέπει τώρα να καλλιεργήσω είναι η αποκρυπτογράφηση των ορνιθοσκαλισμάτων μου την επομένη.

Πατέρας και ο ίδιος, εμπνέεσαι από την κόρη σου; Τη συμβουλεύεσαι όταν θέλεις να γράψεις μια ιστορία;

Ακόμα όχι, μια και είναι μόλις τριών. Αλλά περιμένω με ανυπομονησία τη στιγμή που θα μπορεί να με συμβουλεύει. Δεδομένου, πάντως, ότι η αγαπημένη της προσφώνηση προς εμένα είναι, «χαζούλη μπαμπάκα» (κουνώντας στωικά το κεφαλάκι της), κάτι μου λέει πως δεν θα είναι και το πιο εύκολο κοινό…

Στο εξωτερικό έχουν δημοσιευτεί δεκάδες τίτλοι δικοί σου με μεγάλη επιτυχία, πολλοί από τους οποίους έχουν βραβευτεί. Τι σημαίνει για εσένα η βράβευση του έργου σου και πόσο αυτό σε γεμίζει με ευθύνη—ίσως και άγχος—για το επόμενο συγγραφικό βήμα;

Πάντα χαίρεσαι όταν κάποιος εκτιμά το έργο σου, και μία βράβευση αποτελεί διαβεβαίωση ότι είσαι στο σωστό δρόμο. Η μεγαλύτερη βράβευση, όμως, είναι η επικοινωνία με τους αναγνώστες. Όταν κάποιος που δεν ξέρεις επικοινωνεί μαζί σου επειδή τον άγγιξε το έργο σου, αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη επιβράβευση για ένα δημιουργό.

Όσο για την επιτυχία και την οικονομική επιβράβευση που αυτή φέρνει, είναι κι αυτή σημαντική. Και χαίρομαι ιδιαίτερα που τα βιβλία μου έχουν αποφέρει αρκετά έσοδα ώστε να έχω αγοράσει ένα μικρό αεροπλάνο. Το φυλάω επάνω σε ένα ράφι στο γραφείο μου.

Στο διαδίκτυο διατηρείς ιστολόγιο, όπου δημοσιεύεις μικρές ιστορίες αλλά και άρθρα, συμβουλές για μελλοντικούς συγγραφείς. Η επικοινωνία με άλλους συναδέλφους, με επίδοξους συγγραφείς ή και αναγνώστες βοηθάει με τη σειρά της στο δικό σου συγγραφικό έργο;

Πάρα πολύ, περισσότερο απ’όσο φανταζόμουν όταν ξεκίνησα, πριν πέντε χρόνια, το ιστολόγιο μου. Από τότε, έχω αναρτήσει κάπου 1.300 άρθρα μέχρι σήμερα (ανεβάζω ένα νέο άρθρο κάθε δεύτερη μέρα) και έχω μία πολύ στενή επαφή με τους αναγνώστες μου, που έχουν ξεπεράσει τις 20.000. Είναι μία από τις παραδοξότητες του Διαδικτύου ότι μπορεί να νιώθεις πιο κοντά με ανθρώπους που μένουν στην άλλη άκρη του κόσμου και δεν έχεις συναντήσει ποτέ, παρά με ανθρώπους που ζουν δίπλα σου.

Η κοινότητα των συγγραφέων, ιδίως των Indies, με έχει συγκινήσει με την προθυμία με την οποία μοιράζονται τις ιστορίες τους και τα μυστικά της επιτυχίας τους—και της κάθε αποτυχίας τους. Οι άνθρωποι του χώρου και οι αναγνώστες που είχα την τύχη να έχω συναντήσει με έχουν υποστηρίξει πολύ, κι εγώ με τη σειρά μου προσπαθώ αντίστοιχα να κάνω το ίδιο στο ιστολόγιό μου.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη, από τη σειρά ‘Μυστήρια Χαμόγελα’ το παιδικό σου βιβλίο ‘Το ατρόμητο χαμόγελο’. Πες μας δυο λόγια γι’αυτή την ιστορία.

Το «Ατρόμητο Χαμόγελο» είναι στην πραγματικότητα το τρίτο βιβλίο της σειράς, απλά τα άλλα δύο δεν έχουν κυκλοφορήσει ευρέως στην Ελλάδα. Οι εκδόσεις Πατάκης με τίμησαν ιδιαίτερα με την επιλογή τους να το δημοσιεύσουν και μάλιστα ετοιμάζονται ήδη προς δημοσίευση τα δύο επόμενα βιβλία της σειράς.

Στο «Ατρόμητο Χαμόγελο», ένα αγοράκι αναλαμβάνει να διώξει το δράκο που λυμαίνεται το παλάτι, προκειμένου να αποδείξει τη γενναιότητά του στο βασιλιά της χώρας. Η πρώτη προσπάθεια του αγοριού είναι μάλλον αποτυχημένη: ο «δράκος» αποδεικνύεται ένας απλός χελωνόσαυρος, που έχει μασκαρευτεί σε δράκο για να απολαμβάνει τα μακαρόν του μάγειρα του παλατιού. Ευτυχώς, ο χελωνόσαυρος δέχεται να βοηθήσει το αγοράκι να νικήσει έναν αληθινό δράκο και τον οδηγεί σε ένα μακρινό χωριό, όπου ένας τεράστιος δράκος τρομοκρατεί τους χωρικούς εδώ και χρόνια.

Θα καταφέρει το αγοράκι να νικήσει το δράκο; Κι αν ναι, οι χωρικοί θα τον υποδεχτούν ως ελευθερωτή, ή θα θυμώσουν που έδιωξε τη μεγαλύτερη τουριστική ατραξιόν του χωριού;

Και, το κυριότερο, ποια ανταμοιβή περιμένει το αγόρι από το βασιλιά αν καταφέρει να υπερβεί όλα τα εμπόδια και να επιστρέψει θριαμβευτής στο παλάτι;

Στο βιβλίο σου “Runaway Smile” (Το χαμόγελο που το’σκασε), το οποίο έχει βραβευθεί με το βραβείο παιδικού βιβλίου Gelett Burgess, το μήνυμα που περνάς είναι ότι τα πραγματικά χαμόγελα είναι αυτά που μοιραζόμαστε. Τι ρόλο παίζει για εσένα το χαμόγελο;

Το «Χαμένο Χαμόγελο» θεωρώ ότι περιέχει διάφορα μηνύματα—κάθε αναγνώστης μου περιγράφει και κάτι διαφορετικό (συχνά, προς μεγάλη μου έκπληξη). Για μένα, το χαμόγελο είναι κάτι που θεωρούμε δεδομένο ως παιδιά και δεν το εκτιμάμε μέχρι που συνειδητοποιούμε πως, κάπου στην πορεία, το χάσαμε. Και εκεί ψάχνουμε να το βρούμε ξανά: κάποιοι στην επιτυχία, κάποιοι στις σχέσεις, κάποιοι στη διασκέδαση… ο καθένας και κάπου αλλού, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία μας.

Το βιβλίο αυτό είναι το πρώτο παιδικό μου. Έγραψα το προσχέδιο μέσα σε δύο μόλις ώρες, σαν κάποιος να μου το υπαγόρευε, και το αγαπώ ιδιαίτερα. Έχει κερδίσει ήδη τρία βραβεία, οπότε χαίρομαι που το αγκάλιασε και το κοινό.

Τι θεωρείς πιο σημαντικό σε μια παιδική ιστορία όταν γράφεις; Το ίδιο το μήνυμα ή τα μηνύματα της ιστορίας ή τον τρόπο με τον οποίο θα τα εκφράσεις;

Θα επανέλθω σε αυτό που είπα παραπάνω: το πιο σημαντικό για μένα είναι να είμαι ειλικρινής απέναντι στον εαυτό μου· να μην εμποδίσω την έκφρασή μου. Δεν είναι θέμα στιλ—πώς, δηλαδή, θα στηθεί στιλιστικά η έκφραση αυτή—αλλά θέμα ουσίας. Γι’αυτό και προσπαθώ το αρχικό προσχέδιο κάθε βιβλίου μου να βγαίνει με όσο το δυνατόν λιγότερη συμμετοχή του μυαλού. Προτιμώ να βγαίνει αβίαστα, από ένα επίπεδο όσο το δυνατόν βαθύτερο.

Όταν ξεκινώ την επιμέλεια, εκεί αρχίζω και συνυπολογίζω και το κοινό. Πολλές φορές, μάλιστα, είναι σαν να διαβάζω κι εγώ κάποια σημεία για πρώτη φορά.

Ανάμεσα στα άλλα μηνύματα, το ‘Ατρόμητο Χαμόγελο’ μιλά για την ευθύνη που φέρνει η ελευθερία και πως οι άνθρωποι, ενώ την αναζητούν, δεν μπορούν να την εκτιμήσουν πλήρως αν δεν αναλάβουν την ευθύνη της. Πόσο σημαντικό και ταυτόχρονα πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι σήμερα να αναθρέψουμε ελεύθερα παιδιά που θα γίνουν αργότερα ελεύθεροι ενήλικες έχοντας αναλάβει την ευθύνη αυτής της ελευθερίας;

Μα πρέπει πρώτα να είμαστε κι εμείς ελεύθεροι, αν θέλουμε να αναθρέψουμε ελεύθερα παιδιά. Και εδώ υπάρχει μία σημαντική παρανόηση. Ελευθερία, για μένα, δεν είναι το να κάνουμε ό,τι θέλουμε,· το να μην έχουμε όρια. Ελευθερία είναι το να είμαστε εμείς που θέτουμε τα όρια στον εαυτό μας.

Θεωρώ, δε, ότι όσο προοδεύουμε πνευματικά, τόσο πιο ξεκάθαρα και στενά γίνονται αυτά τα όρια. Γι’αυτό και βλέπεις ανθρώπους που έχουν αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή τους στο συνάνθρωπό τους και που είναι ευτυχισμένοι μέσα από αυτό. Ενώ φαινομενικά δεν έχουν ούτε λεπτό ελεύθερο, εντούτοις οι ίδιοι νιώθουν απόλυτα ελεύθεροι—κι ευτυχισμένοι.

Γιατί κι η ελευθερία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά προϋπόθεση της ευτυχίας.

Με αφορμή τη μικρή σου ιστορία “Royal Duties” στο διαδίκτυο, σκέφτηκα πόσα παιδιά θα ταυτίζονταν με αυτήν, αφού η επίσκεψη στο γιατρό για ένα εμβόλιο μπορεί να φαντάζει δύσκολη έως τρομακτική. Πώς μια μικρή ιστορία, ένα παραμύθι βοηθάει ένα παιδί να αντιμετωπίσει ένα φόβο του ή μία δύσκολη για το ίδιο κατάσταση;

Ένα δομικό στοιχείο των ιστοριών μου είναι το χιούμορ. Όχι μόνο επειδή πιστεύω ότι δεν πρέπει να παίρνουμε τα πράγματα πολύ σοβαρά, αλλά και επειδή το θεωρώ πραγματικά μαγικό.

Στην περίπτωση του Royal Duties (λογοπαίγνιο με το doodies, που σημαίνει κακάκια, μια και αναφέρεται σε ένα παιδάκι), η έμπνευσή μου δεν ήταν άλλη από την αντίδραση της κόρης μου απέναντι στον παιδίατρο. Προσπάθησα να μπω στο μυαλό της και να φανταστώ πόσο παράξενα θα της φαίνονται όλα στο ιατρείο· πόσο ξένα, ανοίκεια και τρομακτικά.

Εκεί, λοιπόν, που έκλαιγε και ήταν απαρηγόρητη για το τσίμπημα στο μπράτσο της, έγινε κάτι που της φάνηκε αστείο και γέλασε. Το χιούμορ της τη βοήθησε να ξεπεράσει το στρες και τον πόνο μέσα σε δευτερόλεπτα.

Όπως είπα, μαγικό!

Προτιμάς το ηλεκτρονικό βιβλίο ή το βιβλιόδετο; Η αμεσότητα του διαδικτύου πιστεύεις ότι κάνει ένα βιβλίο πιο προσιτό στον αναγνώστη του, διαβάζοντάς το από την οθόνη του κινητού ή του υπολογιστή του;

Έχοντας περάσει πάνω από 30 χρόνια μπροστά στην οθόνη ενός υπολογιστή, προτιμώ να αποφεύγω να διαβάζω σε οθόνες. Η εξαίρεση είναι το Paperwhite Kindle μου, μια και η οθόνη του είναι ακριβώς σαν του βιβλίου (χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό μελάνι αντί για LED). Το βασικό του πλεονέκτημα είναι δεν κουράζει τα μάτια, ενώ χωράει χιλιάδες βιβλία, άρα είναι τέλειο για διακοπές. Και το αμέσως επόμενο μεγάλο πλεονέκτημά του είναι ότι μπορώ να μεγαλώνω τα γράμματα όσο θέλω.

Το μειονέκτημά του είναι ότι δεν είναι έγχρωμο και ότι είναι σχετικά μικρό (κάτι που, φυσικά, αποτελεί πλεονέκτημα στις διακοπές ή στο δρόμο). Και ότι δεν έχει αυτή την ωραία μυρωδιά του βιβλίου!

Ακόμα κι έτσι, όλη η οικογένειά μου το έχει αγκαλιάσει. Ιδίως η σκυλίτσα μας, που το περιέγραψε ως «νοστιμούλι… και τραγανό».

Πάντως, ειλικρινά, δεν με απασχολεί καθόλου το πώς διαβάζει κάποιος. Το σημαντικό είναι να διαβάζει. Και βρίσκω υπέροχο ότι πολλοί, ιδίως νέοι, χρησιμοποιούν το κινητό τους για ανάγνωση.

Πόσο η εικονογράφηση ενός παιδικού βιβλίου συμβάλλει ή όχι στην ανάγνωσή του;

Ειδικά για το παιδικό, πολύ. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα βιβλίων όπου η εικονογράφηση αναδεικνύει το κείμενο. Και υπάρχουν ακόμα περισσότερα, ιδίως για τις μικρότερες ηλικίες, όπου το κείμενο θα χανόταν εντελώς χωρίς την εικονογράφηση. Γι’αυτό και λέω πάντα ότι τα «Μυστήρια Χαμόγελα» αποτελούν συνδημιουργία του εξαιρετικού εικονογράφου τους, του Δημήτρη Φουσέκη, και δική μου.

Ποια είναι τα συγγραφικά σου σχέδια για το επόμενο διάστημα;

Πολλά και διάφορα! Μόλις ολοκληρώθηκε η εικονογράφηση του επόμενου βιβλίου της σειράς και ήδη ξεκίνησε αυτή του τρίτου. Ταυτόχρονα, μετατρέπω σε βιβλίο για την Αμερικάνικη αγορά μία σειρά από άρθρα που έγραψα για την προώθηση βιβλίων μέσω της Amazon, γράφω την πέμπτη μου συλλογή σύντομων ιστοριών και το δεύτερο βιβλίο της χιουμοριστικής μου σειράς επιστημονικής φαντασίας, Toasters.

Το μόνο που μου λείπει τώρα είναι να βρω μια μηχανή του χρόνου για να το σκάω μερικές ώρες την ημέρα σε ένα ερημονήσι (με Internet, φυσικά) και να γράφω… ή να κοιμάμαι!

Σύντομο Βιογραφικό

Ο Νικόλας Ρώσσης ζει για να γράφει. Μένει έξω από την Αθήνα, στην άκρη ενός μαγικού δάσους. Όταν δεν γράφει ιστορίες φαντασίας και παραμύθια, μιλάει με τους φίλους και συνεργάτες του, γράφει στο ιστολόγιό του, βγάζει με τη γυναίκα του βόλτα τη σκυλίτσα τους και απολαμβάνει την παρέα της κορούλας του και δύο αστείων γατιών, όλοι εκ των οποίων τσακώνονται ποιος θα πρωτοκάτσει στην αγκαλιά του.

Θα βρείτε το «Ατρόμητο Χαμόγελο» στα βιβλιοπωλεία ή στις εκδόσεις Πατάκη. Για περισσότερα βιβλία του Νικόλα Ρώσση, επισκεφθείτε τη σελίδα του στην Amazon. Μπορείτε να τον συναντήσετε στο blog του, στο Instagram ή στην Κλειστή του Ομάδα στο Facebook.

  • 12
    Shares

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.