Συνομιλώντας με την Άννα Γαλανού για τα βιβλία της, τη γραφή, την ανάγνωση, τη Λογοτεχνία – Έλια Κουρή

Spread the love

Κυρία Γαλανού σας καλωσορίζω στο Kiss My Grass και σας ευχαριστώ για την παραχώρηση αυτής της συνέντευξης. Είναι μεγάλη χαρά και τιμή για εμένα να συνομιλούμε, καθώς έχω διαβάσει το μεγαλύτερο μέρος της εργογραφίας σας και δηλώνω φανατική αναγνώστρια. Ποιο ήταν το έναυσμα που σας ώθησε να αρχίσετε να γράφετε και πώς γεννήθηκε το πρώτο σας μυθιστόρημα Αντιμέτωποι με το χθες που πρόκειται να επανεκδοθεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα;


Αγαπητή κυρία Κουρή, σας ευχαριστώ πολύ, τόσο για την συνέντευξη, όσο και για τα θερμά σας λόγια. Το βιβλίο Αντιμέτωποι με το χθες, που σύντομα επανεκδίδεται από την Διόπτρα, δεν είναι το πρώτο μου μυθιστόρημα. Έτυχε απλά να εκδοθεί πρώτο. Γράφω εδώ και πολλά χρόνια. Από μικρό παιδί, είχα πολλές ιστορίες στο νου μου τις οποίες ήθελα να γράψω και να τις διαβάσει ο κόσμος. Ήταν μια εσωτερική μου ανάγκη που κατάφερα να την κάνω πράξη. Γι’ αυτό και μόνο θεωρώ τυχερό τον εαυτό μου.

Το τελευταίο σας πόνημα Οι δρόμοι της καταιγίδας: Θυσία, Εκδίκηση, Εξιλέωση που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα είναι μια Ιστορική τριλογία που ερευνά την περίοδο της Ενετοκρατίας στην Κρήτη. Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το λεγόμενο Ιστορικό Μυθιστόρημα και να καταπιαστείτε με τη συγκεκριμένη Ιστορική Περίοδο; Η κρητική καταγωγή σας έπαιξε, ίσως, κάποιο ρόλο;


Σίγουρα, η καταγωγή μου έπαιξε τον σπουδαιότερο ρόλο, μιας και είχα ακούσει πάρα πολλά για την συγκεκριμένη κατοχή του νησιού από τους Ενετούς, ενώ στη συνέχεια διάβασα ακόμα περισσότερα για εκείνη την περίοδο. Περπάταγα δίπλα στα εντυπωσιακά ενετικά τείχη, στα μνημεία, στους προμαχώνες κι έπλαθα τους δικούς μου μύθους. Η Ρούσσα, η κεντρική ηρωίδα της τριλογίας, ζούσε πολλά χρόνια μέσα μου, κάποια στιγμή έπρεπε να βγει στο φως!

 Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε το γεγονός πως διαλέξατε μια θεματική, ένα ιστορικό πλαίσιο για να εντάξετε τη μυθοπλασία σας, το οποίο σπάνια έως ποτέ έχουμε συναντήσει στη Σύγχρονη εγχώρια Λογοτεχνία. Δεν φοβηθήκατε πως ίσως αυτό ξενίσει τους αναγνώστες σας οι οποίοι είχαν συνηθίσει από εσάς μυθιστορήματα που ανήκουν σε άλλα αφηγηματικά είδη;


Πιστεύω πως ο χαρακτηρισμός του μυθιστορήματος σε ιστορικό, ερωτικό, αφηγηματικό, πολιτικό, είναι μύθος. Η δομή κάθε μυθιστορήματος είναι συγκεκριμένη και ο συγγραφέας πλέκει το μυθοπλαστικό μέρος του βιβλίου πάνω σ’ αυτήν. Η διαφορά έγκειται στο ότι το μυθιστόρημα που εμπεριέχει ιστορικά στοιχεία, πρέπει να είναι απόλυτα τεκμηριωμένο, να στηρίζεται σε βιβλιογραφία ή σε πραγματικές αφηγήσεις. Ο συγγραφέας δεν μπορεί να γράφει ό,τι θέλει, επειδή ο εκδοτικός οίκος χαρακτηρίζει το βιβλίο «Μυθιστόρημα». Και λοιπόν; Δεν μπορούμε να παραποιούμε την ιστορία με κανενός είδους τέχνασμα. Οι αναγνώστες, από την άλλη, μπορούν και κρίνουν εξαρχής αν ένα βιβλίο είναι καλό, αν τους ταιριάζει το ύφος κι αν η ιστορία του έχει να τους πει πράγματα. Προσωπικά, τους ευχαριστώ πολύ, που αγκάλιασαν με τόση θέρμη την τριλογία, που την ανέβασαν πολύ ψηλά.

 Είναι κάτι παραπάνω από εμφανής η εμπεριστατωμένη έρευνα που κάνατε για να αποτυπώσετε τόσο ρεαλιστικά, πιστά και με ιδιαίτερη γλαφυρότητα την εποχή, την ατμόσφαιρα και τους χαρακτήρες ώστε να είναι απόλυτα ταιριαστοί με την εποχή που περιγράφετε. Πόσο εύκολο ήταν όλο αυτό το εγχείρημα και τι θυσίες χρειάστηκε να κάνετε σε προσωπικό επίπεδο ώστε να το πετύχετε; Φαντάζομαι θα χρειαστήκατε απομόνωση για κάποιο διάστημα, ή πλήρη αυτοσυγκέντρωση;


Έχετε απόλυτο δίκιο σε όλα όσα λέτε. Χρειάστηκα απομόνωση, έκανα μεγάλη έρευνα, γιατί πράγματι, η συγγραφή της τριλογίας ήταν τρομερά επίπονη. Αυτό το εγχείρημα, δεν ήταν καθόλου εύκολο. Χρειάστηκαν τρία χρόνια ουσιαστικής μελέτης σε συνδυασμό πάντα με την συγγραφή, αφήνοντας στην άκρη οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα είχα. Το αποτέλεσμα σίγουρα με δικαίωσε, κι αυτό για μένα είναι το πιο σοβαρό απ’ όλα.

Πόσο δύσκολο είναι να συνδυαστούν, επιτυχώς κατά την κρίση των αναγνωστών σας,     η πρωτοτυπία και η αυθεντικότητα στη θεματική με την τόσο μεστή γραφή αλλά και τη σφιχτοδεμένη πλοκή; Το πέρασμα από το ένα βιβλίο στο άλλο δεν άφηνε κενά στη ροή ή ασάφειες – όλα «έδεναν» με μαγικό τρόπο. Αλήθεια, πώς το καταφέρατε αυτό;

Ήταν ενιαία η ιστορία, γι’ αυτό δεν σας δημιουργήθηκε κανένα κενό. Δεν χρειάστηκε να ψάξω καμιά συνέχεια, όλη η ιστορία ξεδιπλώθηκε έτσι όπως την είχα σχεδιάσει εξαρχής. Σκεφτείτε να εκδιδόταν σ’ ένα μόνο βιβλίο, τώρα θα κρατάγατε ένα τόμο στα χέρια σας. Αυτό όπως αντιλαμβάνεστε, θα ήταν πολύ δύσκολο για τους αναγνώστες. Επειδή δεν ήθελα να μινιμάρω τίποτα κι ούτε να κάνω εκπτώσεις στις περιγραφές και στα γεγονότα, πήρα την απόφαση να το γράψω υπό  μορφή τριλογίας.

Πώς νιώθει η συγγραφέας Άννα Γαλανού έπειτα από τη συγγραφή αυτής της τριλογίας; Aισθάνεται πως κέρδισε το στοίχημα που ίσως είχε βάλει με τον εαυτό της κυρίως; Tον αναγνώστη πάντως τον κερδίσατε, το είδαμε από την αθρόα προσέλευση του κόσμου στις εξαίρετες παρουσιάσεις σας στην μεγάλη περιοδεία που κάνατε ανά την Ελλάδα. Νιώθετε δικαιωμένη;

Θα σας πω ακριβώς πώς νιώθω. Δεν είχα βάλει κανένα στοίχημα με τον εαυτό μου. Για πολλά χρόνια είχα αυτή την ιστορία μέσα μου και κάποια στιγμή ήθελα να την γράψω. Έκανα μια τεράστια περιοδεία, πάνω από 75 παρουσιάσεις, γύρισα όλη την Ελλάδα απ’ άκρη σ’ άκρη, πήγα Γερμανία… Παντού υποδέχτηκαν τα βιβλία μου με χαρά και συγκίνηση. Αυτό το συναίσθημα δεν μπορεί να περιγραφεί. Ήταν απροσμέτρητη η αγάπη του κόσμου, των αναγνωστών, των φίλων μου. Ναι, αισθάνομαι απόλυτα δικαιωμένη και εκείνο που οφείλω σε όλους τους αναγνώστες μου είναι να τους δίνω πάντα καλά βιβλία.

Oι παρουσιάσεις σας για τη Θυσία, την Εκδίκηση και την Εξιλέωση, τολμώ να πω πως ήταν μυσταγωγικές. Σε όσες παρεβρέθηκα στην Αθήνα παρατήρησα πως τις κάνατε μόνη σας, χωρίς άλλους συνομιλητές. Μας βάλατε στο πνεύμα και στην ατμόσφαιρα της εποχής, μας δείξατε σλάιτς, μάθαμε πράγματα που αγνοούσαμε καθώς εμείς οι νεότεροι δεν τα έχουμε διδαχθεί στα σχολεία. Πόσο εύκολο ήταν για εσάς να τις οργανώσετε, να συγκεντώσετε όλο αυτό το υλικό;


Χαίρομαι πάρα πολύ που θίγετε αυτό το θέμα, γιατί καμιά φορά περνά απαρατήρητο. Κάθε παρουσίαση για μένα, είναι πολύ σημαντική. Προσέξτε, για να στήσω τον κορμό της κεντρικής παρουσίασης των Αθηνών, δούλευα δύο ολόκληρους μήνες. Έπρεπε να βρω τα σλάϊτς, να πάρω την άδεια να τα δείξω, να τα ταξινομήσω ανάλογα με το κάθε βιβλίο και για να μην μακρηγορώ, η δομή και το στήσιμο της παρουσίασης ήταν εξαιρετικά επίπονα. Θέλω επίσης να σας πω, ότι πηγαίνοντας από πόλη σε πόλη αλλάζω πάρα πολλά πράγματα και ποτέ δεν κάνω ίδιες παρουσιάσεις.

Με αυτό το έργο σας ανεβάσατε πολύ ψηλά τον πήχη στην συγγραφική σας πορεία και παραδίδετε ένα έργο Λογοτεχνικής και Ιστορικής αξίας παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Τι άλλο να περιμένουμε από την Άννα Γαλανού;

Κυρία Κουρή, θα γράψω καλά βιβλία, αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Δεν έχω κανένα ενδοιασμό να πατήσω το delete, αν κάτι που γράφω δεν αρέσει πρωτίστως σ’ εμένα. Άλλωστε το έχω κάνει σ’ ένα σχεδόν ολόκληρο βιβλίο. Το γράψιμο για μένα δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε μαζική παραγωγή σελίδων. Πρέπει να έχω πράγματα να πω στον αναγνώστη, αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό.

Πώς νιώσατε όταν γράψατε τη λέξη «Τέλος» στο τρίτο βιβλίο; Aνακούφιση; Συναισθηματική φόρτιση; Πώς καταφέρατε να αποφορτιστείτε;

Το δύσκολο για μένα δεν ήταν να γράψω την λέξη «τέλος», εφόσον είχα ολοκληρώσει την ιστορία που είχα να αφηγηθώ. Το δύσκολο ήταν να επανέλθω σε μια φυσιολογική κατάσταση, κάτι για το οποίο χρειάστηκε πολύς χρόνος. Δέκα μήνες τώρα προσπαθώ να αποφορτιστώ, δεν μου έχει ξανασυμβεί αυτό. Σας ομολογώ, πως βίωσα ως το μεδούλι την ιστορία της τριλογίας.

Διάβασα στο βιογραφικό σας πως έχετε γράψει και εκδώσει μια σειρά παιδικών βιβλίων. Μιλήστε μου λίγο για αυτά. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να γράφεις για τα παιδιά; Συμφωνείτε ή όχι πως είναι απαιτητικό το παιδικό κοινό και αυστηροί κριτές;

Είναι άλλο είδος το παιδικό βιβλίο. Πρωτίστως χρειάζεται να ξαναγίνεις παιδί, να δεις τα πράγματα που λες ή γράφεις με τα μάτια ενός παιδιού. Όλοι εμείς «οι μεγάλοι» που γράφουμε παιδικά βιβλία, έχουμε διαφορετικά βιώματα από τα σημερινά παιδιά, είναι πολύ δύσκολο να μεταφέρεις ένα διαφορετικό κλίμα απ’ αυτό που έχεις ζήσει σ’ ένα σύγχρονο παιδικό αφήγημα. Θέλω να επιστήσω την προσοχή στο εξής: οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων διαμορφώνουν αθώες ψυχές, γι’ αυτό δεν πρέπει ποτέ να σκέφτονται εμπορικά. Το κάθε παιδικό βιβλίο, οφείλει να περνάει ένα μήνυμα, στηριγμένο πάντα σε ηθικές αρχές. Και ναι, υπάρχει τρόπος.

Πώς περνάτε τον χρόνο σας όταν δεν γράφετε; Tι σας αρέσει να κάνετε; Πώς χαλαρώνετε και τι είδους βιβλία σας αρέσει να διαβάζετε;

Όταν δεν γράφω, περπατάω. Όταν δεν γράφω, ακούω μουσική. Χαλαρώνω βλέποντας καλό σινεμά, βγαίνω με φίλους, πηγαίνω θέατρο, διαβάζω… Διαβάζω καλά βιβλία. Πλέον δεν κάνω εκπτώσεις. Αν ένα βιβλίο δεν μου αρέσει, αν δεν έχει να μου πει κάτι, το παρατάω. Δεν θέλω να διαβάσω μια ιστορία που σε μία μέρα θα έχω ξεχάσει. Θέλω να διαβάζω λογοτεχνία και ευτυχώς, γράφονται πολύ καλά βιβλία για να μπορώ να επιλέγω. Πολύ συχνά, επίσης, ανατρέχω στους παλιούς κλασσικούς συγγραφείς, Έλληνες και ξένους. Τους πρωτομάστορες!

Σας γνώρισα συγγραφικά όταν διάβασα το βιβλίο σας Σμαράγδι στη βροχή. Με εντυπωσίασε η αναπαράσταση της ατμόσφαιρας και του τρόπου ζωής στην Τρούμπα του Πειραιά, στη λαϊκή Θεσσαλονίκη του ’50 και στη νυχτερινή Αθήνα του 60,  καθώς και η  γλώσσα και το λαϊκότροπο ύφος που απέδωσαν κατάλληλα τον τρόπο ομιλίας και την ιδιόλεκτο των νταήδων, όταν θέλουν να σπάσουν τον τσαμπουκά. Πώς αποφασίσατε να σκιαγραφήσετε αυτή την «ιδιαίτερη» περιοχή αλλά και αυτή την εποχή; Πώς θα σας φαινόταν η ιδέα να γινόταν το βιβλίο σας ταινία εποχής;

Χαίρομαι που με γνωρίσατε σαν συγγραφέα, με το συγκεκριμένο βιβλίο. Για να περιγραφούν όλα αυτά που αναφέρετε παραπάνω, χρειάστηκε αρκετό ψάξιμο. Είναι μια δυνατή ιστορία, βασισμένη σε περιγραφές και γεγονότα της εποχής από το 1944 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Δεν ξέρω για ταινία, καλό θα ήταν, ίσως… Ειλικρινά δεν με απασχολεί.

Όταν φεύγουν τα σύννεφα. Ένα μυθιστόρημα χαρακτήρων, βαθιά συναισθηματικό και ψυχογραφικό, μια ελεγεία στον απόλυτο αληθινό έρωτα που στηρίζεται σε υγιείς βάσεις, με πινελιές και χροιά αστυνομικών στοιχείων. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να σκάψετε βαθιά στην ψυχή των ηρώων σας ώστε να «ακούσετε» τις πιο ενδόμυχες σκέψεις τους;


Το βιβλίο αυτό, είναι ένα δυνατό ψυχογράφημα, που με δυσκόλεψε πολύ στην γραφή. Η αφήγηση είναι σε πρώτο και τρίτο πρόσωπο, έχει αφηγητή που ταυτόχρονα είναι και ένας από τους ήρωες και αρκετά φλας μπακ. Τεχνικά, ήταν από τα δυσκολότερα βιβλία που έχω γράψει. Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος της ερώτησης σας, η απάντηση είναι πως πολλές φορές, με καθοδηγούν οι ίδιοι οι ήρωες, για το πώς θέλουν να περιγραφούν. Μπορεί να φαίνεται εξωπραγματικό, όμως, είναι αληθινό.

Πώς βλέπετε το μέλλον της Σύγρονης Ελληνικής Λογοτεχνίας; Πολλοί συγγραφείς, πολλά βιβλία, θετικό αυτό για την πορεία της λογοτεχνίας στη χώρα μας; Ποια η άποψή σας;

Το ότι υπάρχουν πολλοί συγγραφείς και πολλά βιβλία, σε μια τόσο μικρή χώρα όπως η δική μας, είναι πολύ θετικό. Ίσως ο κόσμος να μην καταλαβαίνει την σπουδαιότητά του, όμως, έτσι είναι. Ο Έλληνας εκφράζεται, γράφει, σκέφτεται, δοκιμάζεται. Δεν θα ήθελα να έχω τριγύρω μου μια εικόνα ανθρώπων μόνο με τάμπλετ και κινητά στα χέρια. Με εξοργίζει όταν το συναντώ, με τρομάζει. Είναι παρήγορο το γεγονός ότι αρκετοί νέοι γράφουν και υπάρχουν πολλά και αξιόλογα βιβλία σύγχρονης ποίησης και λογοτεχνίας. Αυτό, θα δείτε, πόσο πολύ θα αποδώσει στο μέλλον, πόσο καλό θα είναι για την επόμενη γενιά.

Γράφετε κάτι καινούριο αυτή την περίοδο ή νιώθετε την ανάγκη να ξεκουραστείτε λίγο έπειτα από την συγγραφή της τριλογίας;

Μετά από την μεγάλη αποχή που σας ανέφερα πιο πάνω, εδώ κι ένα μήνα περίπου, έχω αρχίσει να γράφω. Δεν μπορώ να πω τίποτα ακόμα, άλλωστε είμαι μόνο στην αρχή. Πιστεύω, ότι θα γράψω ένα πολύ καλό βιβλίο. Θα δούμε…

Αφού σας ευχαριστήσω για τον χρόνο που διαθέσατε για να σας γνωρίσουμε καλύτερα, θα σας ζητήσω να κλείσετε εσείς τη συνέντευξη αυτή όπως θέλετε με κάποια ή κάποιες σκέψεις σας.

Το μήνυμα που θέλω να στείλω σε όλους τους Έλληνες, είναι όχι στην μισαλλοδοξία, στην ξενοφοβία και στον ρατσισμό. Είναι το τέρας που αν το ξυπνήσεις, πάντα ανοίγει αιμάτινους δρόμους.

Κι εγώ σας ευχαριστώ πάρα πολύ, αγαπητή μου κυρία Κουρή, σας εύχομαι ό,τι καλύτερο και πάντα να έχετε όμορφα αναγνωστικά ταξίδια.

 

 

  • 538
    Shares

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.