Βαθύ Λευκό, της Παναγιώτας Σμυρλή, εκδόσεις Υδροπλάνο

Spread the love

Βιβλιοκριτική της Χαράς Μαρκατζίνου

Βαθύ Λευκό, το μυθιστόρημα της Παναγιώτας Σμυρλή που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Υδροπλάνο.

Πάτρα, Ιταλική και Γερμανική Κατοχή, Πολωνία και Γερμανία, στρατόπεδα συγκέντρωσης, Έλληνες, Ιταλοί, Γερμανοί και Εβραίοι. Άνθρωποι με ευαισθησίες και όνειρα, άνθρωποι που προσδοκούσαν την ευτυχία ίσως και να την είχαν αγγίξει προτού η καταστροφική λαίλαπα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου την παρασύρει στο διάβα της. Άνθρωποι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους όσο το νερό και η φωτιά, άνθρωποι που η μοίρα διάλεξε να μπλέξει τους δρόμους της ζωής τους μέσα από τον πόλεμο, τη βία, την εξαθλίωση, τη θυσία, το θάνατο, μα πάνω από όλα μέσα από τον έρωτα και την αγάπη.

Ένα δυνατό εξώφυλλο, μία συλλογή εικόνων που συνθέτουν το σκηνικό του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, επιλεγμένο από την art director του εκδοτικού οίκου Υδροπλάνο, Μαρία Σταμπουλή, είναι η καλύτερη εισαγωγή για το μυθιστόρημα της Παναγιώτας Σμυρλή. Και το τίτλος του, το «Λευκό Βαθύ», επιβλητικός.

Στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα, που αν και πραγματεύεται γεγονότα της ιστορίας, που λιγότερο ή περισσότερο όλοι μας γνωρίζουμε, η Παναγιώτα Σμυρλή με την πένα της μας μεταφέρει στην καθημερινότητα και τις σκέψεις των ηρώων της με τρόπο μοναδικό που αγγίζει τον αναγνώστη. Η αφήγησή της έχει μία όμορφη ροή που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και ο κάθε ήρωας  συστήνεται σαν αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας που διαβάζουμε. Οι ρίζες και μία σύντομη περιγραφή του πρόσφατου παρελθόντος κάθε πρωταγωνιστή αυτής της ιστορίας είναι τόσο αρμονικά δοσμένα και η Παναγιώτα Σμυρλή πετυχαίνει να πλέξει την μία ιστορία μέσα στην άλλη κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον μας.  Ο Χανς γίνεται μαέστρος της πιο αλλόκοτης ορχήστρας στη συλλογική μνήμη της μουσικής στο Άουσβιτς. Ο Τζουλιάνο γνωρίζεται με τη Μυρτώ από μια παράξενη σύμπτωση, τόσο σαρωτική όσο και η έλξη αυτού του απαγορευμένου έρωτα. Η Ρεβέκκα πίστευε παράλογα πως η ισχυρότερη δύναμη πάνω στη γη είναι η αγάπη. Ο Όττο το καθήκον. Ο Γιόχαν η εξουσία. Ο Βολφ, η λυσσαλέα σαγήνη της εκδίκησης. Άνθρωποι με παρελθόν τόσο διαφορετικό, με ζωές ξεχωριστές συναντιούνται στο σταυροδρόμι του πολέμου. Δοκιμάζουν τις αντοχές τους και τα όριά τους. Θυσιάζουν ή ακόμα και θυσιάζονται ως ελάχιστη ανταπόδοση δικαιοσύνης για τα δεινά που προκάλεσε ο πόλεμος. Διατηρούν τη φωτεινότητα της ψυχής τους ή παραδίνονται άνευ όρων στις σκοτεινές δυνάμεις του κατακτητή.

«Εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν διαφορές μεταξύ τους. Το χθες ήταν ιστορία. Το αύριο μυστήριο. Κι εκείνο το ευλογημένο παρόν ένα δώρο.»

Η συγγραφέας άλλοτε ρεαλιστική
στην περιγραφή κι άλλοτε ρομαντική, χαιδεύει απαλά σκληρά γεγονότα που
σημάδεψαν την παγκόσμια ιστορία αλλά και τις ψυχές χιλιάδων ανθρώπων που βίωσαν
στη σάρκα τους τον πόνο, το μαρτύριο, την απώλεια, την εξαθλίωση. Η αφήγηση σε
καίρια σημεία ανακουφίζει τον αναγνώστη μέσα από φράσεις του Χαλίλ Γκιμπράν, του
Φράντς Κάφκα, του Τάσου Λειβαδίτη.

Κι οι ήρωες της Παναγιώτας
Σμυρλή, παρά τα δεινά που αντιμετωπίζουν δεν παύουν να αναζητούν την ευτυχία…

«Η ευτυχία είναι τόσο αόριστη κόρη μου που μοιάζει με αστρική σκόνη.»

«Πού είναι η ευτυχία γιαγιά;»

«Στο μυαλό κόρη μου εκεί που γεννιούνται οι επιθυμίες.»

Το Λευκό Βαθύ είναι ένα μυθιστόρημα που θα σας συγκινήσει σε πολλά ξεχωριστά του σημεία. Θα σας προβληματίσει παράλληλα. Θα αναρωτηθείτε για την αγριότητα της ανθρώπινης φύσης μα και την επιμονή της για τη ζωή, τον έρωτα, την αγάπη. Η αγάπη είναι εκείνη που ξεπερνά εμπόδια, νικά πολέμους, γιατρεύει πληγές κι έχει χρώμα Λευκό βαθύ, ώστε να σκεπάζει κάθε γκρίζο, κάθε μαύρο που γέννησε το σκοτάδι, το μίσος και ο παραλογισμός. Η αγάπη είναι εκείνη που δίνει ελπίδα όταν όλα έχουν γύρω χαθεί.

«Το μοναδικό ταξίδι απ’το οποίο δεν επιστρέφεις ποτέ  με άδεια χέρια, είναι το ταξίδι μέσα σου» θα σκεφτεί η Μυρτώ, μία από τις ηρωίδες του μυθιστορήματος και το Λευκό Βαθύ είναι μία ευκαιρία για τον αναγνώστη να κάνει ένα ταξίδι μέσα του. Να αναλογιστεί για πράγματα που ίσως θεωρεί δεδομένα, να εκτιμήσει το ελεύθερο παρόν του, να γεμίσει με ευγνωμοσύνη για την κάθαρση της ιστορίας.

Ένα μυθιστόρημα που θα σας αγγίξει, θα σας συγκινήσει, θα σας ταξιδέψει.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.